Geesthacht'ta Okul Sosyal Hizmetleri: 2025 Yıllık Raporu - Şiddet, Yer Sıkıntısı ve Çaresizleşen Çocuklar

Otto-Hahn-Gymnasium'da öğrenciler kötü notlar nedeniyle değil, sosyal fobiler ve depresif dönemler yaşayarak danışmanlığa başvuruyor. Sosyal çalışmacıların burada her gün karşılaştıklarının çeşitliliği devasa boyutlarda. Bunlar artık istisnalar değil. Günlük yaşamın bir parçası. Terapi randevusuna ihtiyaç duyan biri aylarca bekliyor. Haftalar değil. Aylar! Bu süre zarfında sosyal çalışmacılar boşluğu doldurmaya çalışıyor. Gençlere kendi ruh sağlıklarını ayakta tutabilecek araçlar veriyorlar. Farkındalık. Öz-bakım. Ellerindekiler. Bu yeterli değil ve kendileri de bunu biliyor. Rapor, OHG'de gelecekte daha da artış öngördüğünden stres yönetimi, dayanıklılık geliştirme ve erken yük tespiti vazgeçilmez olarak nitelendiriliyor.

Alfred-Nobel-Schule'de performans baskısı ruh sağlığı krizlerinin en yaygın tetikleyicisi. Sınavları geçemeyeceğinden korkan çocuklar. Kendini yeterince iyi görmeyenler. Başarısızlık korkusu, sınav stresi, derin özgüven eksikliği, paramparça olmuş bir benlik saygısı: raporda yer alan kavramlar bunlar. Sosyal hizmetler bireysel görüşmelerde yoğun biçimde rahatlama stratejileri, gerçekçi hedefler ve kişisel kaynakların güçlendirilmesi üzerinde çalışıyor. Ama baskı dışarıdan geliyor ve durmuyor.

Bertha-von-Suttner-Schule'de okul sosyal hizmetleri öz-zarar verici davranışları raporluyor. Gençler stresle başa çıkmak için temel stratejilerden yoksun. Duygusal düzenleme güçlükleri acıya neden oluyor. Uzmanlar "öfke egzersizleri" adı verilen şeyleri sunuyor: öz-zarara alternatif olarak bir ventil işlevi gören yapılandırılmış hareket egzersizleri. BvS'nin büyük öğrencileri ise artık sadece hangi mesleği seçeceklerini sorgulamıyor. Günümüz siyasi koşulları göz önünde bulundurulduğunda, gelecekte yaşamaya değer bir şey kalıp kalmadığını soruyorlar kendilerine.

Bunlar raporda aynen yazıyor. Yorum olarak değil. Bulgu olarak.

Ve ilkokullara kadar ulaşmış bu durum. Oberstadt'taki ilkokulda çocuklar artık okula gitmek istemiyor. Aktif olarak kaçınıyorlar. Ciddi okul isteksizliği, genel kaçınma davranışı: rapordaki ifadeler bunlar. Bu inat değil. Bu bir uyarı sinyali. Okul sisteminin en başında yaşanan erken psikolojik bunalım.

Rapor, uzmanların "parentifikasyon" olarak adlandırdığı bir eğilime karşı açıkça uyarıyor. Bununla kastedilen: giderek daha fazla çocuğun evde yetişkinlere ait roller üstlenmesi. Ebeveynlerinin taşıyamadığı ya da taşımak istemediği duygusal yükleri omuzluyorlar. Dışarıdan işler görünüyorlar, içten içe çöküyorlar. Kendi duygusal gelişimleri büyük ölçüde sekteye uğruyor; bu da okuldaki sosyal davranışlarda doğrudan güvensizliklere yol açıyor.

Alfred-Nobel-Schule'de çocuklar danışmanlık görüşmelerinde evdeki şiddeti, aile ortamındaki duygusal ve bedensel yükleri anlattı. Bu yaşantılar derse doğrudan yansıyor: konsantrasyon, davranış ve öğrenme kapasitesi üzerinde.

Bununla yakından bağlantılı: duygusal ihmal. Birçok öğrenci, evde neredeyse hiç ilgi, sevgi ya da anlayış görmediğini söyledi. Kendileri için önem taşıyan bir yetişkin olmadığını. Bir şeyler anlatabilecekleri bir insan yok. Bu durum derin yalnızlık duygularına ve güvenilir bir yetişkin bağlanma figürüne sahip olma isteğine yol açıyor. Okul sosyal hizmetleri bu boşluğu açık konuşma teklifleriyle doldurmaya, duyguları sınıflandırmaya yardımcı olmaya çalışıyor. Ama yüzlerce çocuktan sorumlu bir sosyal çalışmacı anne ya da baba olamaz.

Bertha-von-Suttner-Schule'de ebeveyn evindeki çatışmalar, özellikle de ayrılık durumlarında, tekrar tekrar ön plana geliyor. Bazı durumlarda, çocuğun refahının tehlike altında olduğu şüphesiyle, cinsel istismar şüphesiyle Genel Sosyal Hizmet'in devreye girmesi gerekti. Bunlar soyut kavramlar değil. Bu şehirde biri bakana kadar korunmaktan mahrum bırakılan çocuklar bunlar. Okul sosyal hizmetleri burada koruyucu önlemleri başlatmak için destek sistemine köprü işlevi görmek zorunda kaldı.

Ebeveynlerin kendileri de tükenme noktasında. Oberstadt ilkokulunda veliler görüşmelerde açıkça bunaldıklarını ifade etti. Çocuk yetiştirmenin gerekliliklerini artık nasıl karşılayacaklarını bilmediklerini. Bu tükenme doğrudan çocuklara yansıyor, okul kaygısı ve içe kapanma biçiminde. Okul sosyal hizmetleri giderek daha fazla danışmanlık mercii olarak işlev görmek, destek tekliflerini aracılık etmek ve aile ile okul arasındaki anlayışı geliştirmek zorunda kalıyor.

Raporun ilkokullar hakkında yazdıklarını okumak güç. Buntenskampschule'de öğrencilerin büyük çoğunluğu tüm sınıf düzeylerinde fiziksel çatışmasız oynamaktan neredeyse aciz. Güya eğlence amaçlı kavga, vurma, tekme atmayla oyun olarak başlıyor ve gerçek, ağır fiziksel çatışmalarla son buluyor.

Waldschule'de de aynı tablo. Tırmanan teneffüs çatışmaları. "Çete savaşı oyunları" ya da diğer çocukları rahatsız etmek, yapıcı çözüm stratejileri olmadığından çabucak ciddiye dönüşüyor. Ve raporun en şok edici bölümü: çocuklar, kendi ebeveynlerinin çatışmalarda karşı tarafı fiziksel şiddetle susturmalarını öğütlediğini anlatıyor. Son çare olarak değil. İlk tepki olarak.

Silberbergschule'de öğretmenler yetersiz çatışma çözme becerileri ve şiddeti öncelikli sorun olarak belirtiyor. Grup içinde sosyal uyum birçok çocuk için son derece güç. Rapora göre temel neden empati eksikliği ve düşük öz-güven. Buntenskampschule'deki çatışma çözme görüşmelerinde ortaya çıkan gerçek: pek çok çocuk kendi duygularını ne algılayabiliyor ne de adlandırabiliyor. Bu küçük bir mesele değil. Kendi hissettiklerini bilmeyen biri, başkasının hissettiklerini anlayamaz. OHG'de de duygusal yetkinlik mutlak ön koşul olarak vurgulanıyor: onsuz çatışmalar, performans baskısı ve zorbalıkla başa çıkılamaz. Bu nedenle empati eğitimi önleyici çalışmanın merkezi bir bileşeni.

Gençlik şiddeti o kadar ciddi boyutlara ulaşmış ki belediye gençlik hizmetleri kendi çalışma grubunu kurdu. Bu yalnızca okullara özgü değil, şehir genelinde bir sorun. Ve önümüzdeki dönemde de başlıca odak noktası olmayı sürdürecek.

Bir ışık hüzmesi var: Alfred-Nobel-Schule'de sistematik karşı önlemler alındı. Bir risk ve potansiyel analizi aracılığıyla, net iş akışları, sorumluluklar ve bağlayıcı kurallar içeren okula özgü bir müdahale kılavuzu hazırlandı. Bunun yanı sıra dış antrenörle bir boks projesi yürütüldü; çocukları boksör yapmak için değil, saygıyı, dürüstlüğü ve öz-denetimi egzersiz etmek, şiddet içermeyen iletişimi yaşatmak için. Sonuç: 2025'te ANS'de önceki yıllara kıyasla daha az şiddet olayı yaşandı. Okul bahçesi daha sakin göründü. Mümkün demek ki. Üstesinden gelinirse. OHG ve Silberbergschule'de de odak noktası şiddet içermeyen iletişime yönelik sosyal eğitimler ve sınıf ikliminin güçlendirilmesi.

Kalabalık okullar, zaten yüklü olan çocukları daha da ağır bir yük altına sokuyor. Bu bir tez değil, raporun bulgusudur. Öğrenci sayısındaki keskin artışla birlikte okullar üzerindeki baskı büyük ölçüde artıyor. Sıkışık koşullar gergin atmosferlere zemin hazırlıyor ve doğrudan saldırgan başa çıkma stratejileri, çatışmalar ve kural ihlallerine yansıyor.

Waldschule'de derslikler mutlak sınırlarına ulaşmış. O kadar küçük sınıflar ki ne hareket ne de grup çalışması mümkün. Tüm okul için tek alternatif alan aula. Duygusal açıdan bütün gün sınıf grubuyla oturması mümkün olmayan çocukların gidecekleri yer yok kelimenin tam anlamıyla. Sessiz geri çekilme köşeleri eksik ve bu sosyal çalışmanın kalitesini doğrudan kısıtlıyor.

Buntenskampschule'de sonbaharda yer sıkıntısı ve tam gün okula dönüşüm nedeniyle bir konteyner kompleksi kuruldu. Kompleks okul bahçesinin neredeyse tamamını kaplıyor. Oyun alanı donanımı: neredeyse hiç kalmadı. Çocukların hareket edecekleri, stres atacakları, sosyal etkileşim kuracakları alan yok. Sonuç: çok sayıda teneffüs çatışması.

Bir de Bertha-von-Suttner-Schule var. Ekim ayındaki fen bilimleri bölümü yangınından bu yana orada normal bir okul hayatı kalmadı. Okul topluluğu süregelen kriz modunda. Öğrenciler evde öğrenim, "küp" adı verilen bir konteyner yapı ve boş bir huzurevindeki geçici öz-öğrenim merkezi arasında gidip geliyor. Her gün farklı bir yer. Sabit bir düzen yok. Güvenilir günlük rutinler yok. İstikrarlı referans figürleri yok.

Zaten yönsüzlükle mücadele eden çocuklar için bu arka arkaya gelen darbeler. Sosyal hizmetler tükenmişlik, isteksizlik ve kaygıda hızlı bir artış kaydediyor. Hayal kırıklığına tahammül azalıyor, çatışmalar artıyor.

En çok etkilenenler: yeni beşinci sınıflar. Bu çocuklar yazın yeni bir okula geldi, istikrarlı ilişkiler kurmaya ya da yeni okul türüne alışmaya vakit bulamadan yangın çıktı. O günden bu yana sosyal olarak sürekli sıfırdan başlamak zorunda kalıyorlar. Bu koşullarda aidiyet duygusu gelişemiyor.

Akıllı telefon ilkokul çocuklarına ulaştı. Ve onunla birlikte, beraberinde gelen her şey. Oberstadt ilkokulunda okul sosyal hizmetleri, henüz on yaşına bile gelmemiş çocuklarda medya ve telefon kullanımına ilişkin büyüyen sorunları gözlemliyor. Tedbir olarak dördüncü sınıflara yönelik atölyeler başlatıldı: siber zorbalık ile akıllı telefon, sosyal ağ ve çevrimiçi oyunların güvenli kullanımı odaklı. Buna ek olarak, dış alkol ve uyuşturucu danışma hizmetleri medya ve telefon bağımlılığı konusunda özel birimler yürüttü. Silberbergschule'de sosyal medya çevresindeki çatışmalar ve medya yeterliğinin geliştirilmesi, özellikle üçüncü ve dördüncü sınıflarda danışmanlık çalışmasının köklü öncelikleri arasında.

Ortaokullarda durum daha da ciddileşiyor. Bertha-von-Suttner-Schule'de siber grooming, yani yetişkinlerin cinsel amaçlarla internette küçüklere yönelik hedefli ve istismar niteliğindeki teması artık münferit bir vaka değil. Bireysel vaka çalışmasının yinelenen konuları arasında yer alıyor. Siber zorbalık da öyle. OHG'de öğrenciler dijital medya ve yapay zekanın sınırlarıyla meşgul; geleceğe dair soyut bir soru olarak değil, yaşanmış günlük gerçeklik olarak.

Rapor net bir görev tanımlıyor: medya yeterliği genişletilmeli. Siber zorbalık, veri koruma, sahte haberler ve sosyal ağların sorumlu kullanımına yönelik bilgilendirme teklifleri ve hedefli atölyeler, çocukları sanal dışlanma, bağımlılık davranışları ve dijital tehlikelerden korumak için acilen gerekli. Bu bir seçenek değil. Zorunluluk.

Bu sistemde her gün çalışan ve yine de vazgeçmeyen tüm sosyal çalışmacılara, öğretmenlere, eğitimcilere, uzmanlara ve herkese: Teşekkür ederim. İçtenlikle. Tüm kalbimle. Bir toplum olarak bıraktıklarımızı siz yakalıyorsunuz. Başka kimse yokken siz oradasınız. Bu raporları okuyorsunuz, yazıyorsunuz, yaşıyorsunuz. Ve devam ediyorsunuz. Bu sadece tanınmayı değil. Değişimi hak ediyor.

Beş tematik alan; tek başına bile endişe kaynağı olacak her biri. Bir arada, okulların çoktan öğretmeyi bırakıp ailelerin yerini tuttuğu, terapistlerin görevini üstlendiği, başka yerlerde yırtılmış sosyal ağları örmeye çalıştığı bir şehrin resmini çiziyorlar. Zorluklar artık akademik nitelikte değil. Çocuklarımızın günlük okul hayatını biçimlendiren derin psikososyal krizler bunlar.

Bir müjde daha var: 2026 için ek kadrolar onaylandı. Dört yeni okul sosyal çalışmacısı ortaokullarda görevine başladı. BvS'de iki, OHG'de bir, ANS'de bir kadro. Geesthacht şehri ve siyasetçiler aciliyeti kavradı. Yalnız çalışanlara nihayet ekip yapıları kuruluyor. Bu doğru bir sinyal. Henüz yeterli değil. Ama bir başlangıç.

Bir de en azından tartışılan başka bir yaklaşım var: Sıfır Sınıfı'nın hayata geçirilmesi; çocukların okula başlamadan önce dil, sosyal ve motor becerileri açısından erken destekleneceği bir yapı. Henüz bir karar yok. Henüz değil. Ama en azından rapora geçmiş bir düşünce. Sorunun nerede başladığını en azından bazılarının anladığını gösteren bir düşünce.